Medycyna fizykalna w profilaktyce osteoporozy w praktyce lekarza rodzinnego
Physical medicine in prevention of osteoporosis in the practice of Family Doctor
prof. dr hab. med. Włodzisław Kuliński
Klinika Rehabilitacji, Wojskowy Instytut Medyczny w Warszawie
Zakład Medycyny Fizykalnej, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
Summary: Introduction. Osteoporosis is one of the major diseases of modern civilization. Analysis of frequency of osteoporotic fracture occurrence in different countries indicates negative influence of civilisation’s development on it. In Poland 25% of women and 15% of men after 50 years of age have osteoporosis. Osteoporosis treatment is long-term and multidirectional. The most important are prophylactic methods: healthy education, motor activity and physical methods. Aim of the study. Estimation of usefulness and efficiency of low-frequency alternate magnetic field (LFAMF) in the prophylaxis of bone mass loss in patient with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Material and methods. Subjects group 60 men with chronic spinal pain (mean age 65,6 years) treated with steroids because of COPD and which received series procedures with LFAMF. Bone density (densimeter) and pain intensification (Laitinen’s scale) were estimated. Study schedule: exposure time 12 minutes to thoracic spine and 10 minutes to lumbosacral spine. 20 procedures once a day and 20 treatments twice a week for 3 months. Procedures were repeated after 3 months, 2 serials per year. Results. After 1 year increase (1.78%) of bone density was observed in study group which received series procedure with LFAMF. Conclusions. Good therapeutic effects in all patients treated with LFAMF indicate purposefulness of this method in osteoporosis prophylaxis. This method should be applied in practice in wider range because of its effectiveness, easiness and no side-effects.
Streszczenie: Osteoporoza jest jedną z głównych chorób współczesnej cywilizacji. Analiza częstości występowania złamań osteoporotycznych w różnych krajach wskazuje na negatywny wpływ rozwoju cywilizacji na występowanie tej choroby. W Polsce osteoporozę stwierdza się u 25% kobiet i 15% mężczyzn po 50. roku życia. Leczenie osteoporozy, schorzenia mającego charakter przewlekły i postępujący, jest długotrwałe i wielokierunkowe. Najistotniejsze jest więc wdrożenie metod mających charakter profilaktyczny, edukacja zdrowotna, właściwa aktywność ruchowa i wykorzystanie metod fizykalnych. Cel pracy. Ocena przydatności i skuteczności zmiennego pola magnetycznego niskiej częstotliwości (zpmncz) w profilaktyce utraty masy kostnej u chorych leczonych przewlekle sterydami z powodu obturacyjnej choroby płuc (POChP). Materiał i metody. Badaną grupę stanowiło 60 mężczyzn (średnia wieku 65,6 roku) z przewlekłym zespołem bólowym kręgosłupa leczonych sterydami z powodu POChP. Oceniano gęstość kości badaniem densytometrycznym i nasilenie bólu w skali Laitinena. Metodyka wykonywania zabiegów – czas ekspozycji 12 minut na odcinek piersiowy, 10 minut na odcinek L-S, seria 20 zabiegów codziennie i 20 zabiegów 2 × w tygodniu przez 3 miesiące. Zabiegi powtórzono po 3 miesiącach – 2 serie w ciągu roku. Wyniki. W grupie badanej po rocznej obserwacji stwierdzono zwiększenie gęstości tkanki kostnej o 1,78%. Wnioski. 1. Korzystne efekty terapeutyczne uzyskane u wszystkich leczonych zpmncz potwierdzają celowość stosowania tej metody w profilaktyce osteoporozy. 2. Wykazane działanie i brak objawów ubocznych przemawiają za szerszym wykorzystaniem metody w profilaktyce osteoporozy przez lekarzy rodzinnych.
(Probl Med Rodz 2017; 3–4(54–55):7–10)
Keywords: osteoporosis, prophylaxis, health
Słowa kluczowe: osteoporoza, profilaktyka, leczenie