Analiza trendu użytkowania Internetu do celów zdrowotnych w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem wpływu Internetu medycznego i usług e-zdrowia na postawy i zachowania ludzi starszych. Omówienie cyklu publikacji naukowych
Analysis of trends in the use of the Internet for health purposes in Poland, with particular focus on the impact of medical Internet and e-health services on attitudes and behaviors of elderly people. Overview of the research cycle
Maria Magdalena Bujnowska-Fedak
Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Abstract: Introduction. Telemedicine and e-health constitute rapidly developing fields of medicine which allow for using the tools of modern technology in health care, crossing the boundaries of traditional health care systems. Objectives. The series of publications involves a study of the use of the Internet for health purposes and e-health services by the Polish population, and an attempt to determine their attitudes and needs in this regard, with particular focus on elderly people as those most often in need of care within the health care system. Methods. A randomized study using computer-assisted telephone interview (CATI) on the basis of the questionnaire specially prepared for this purpose was conducted. The study included more than 3,000 people aged 18 years or more selected from the Polish population in three successive waves of surveys in 2005, 2007 and 2012. Results. The number of people using the Internet for health purposes in the Polish population systematically increases, reaching 89.7% of all Internet users in 2012. Searching for information on health and disease is definitely the most frequent online activity of Internet users for health purposes. In Poland, nearly 1/3 of the elderly (aged 60 and over) use the Internet, and among Internet users, over 80% use it for health purposes. Factors that affect positively the use of medical Internet by the elderly include: younger age, higher education, living with family, and the use of a mobile phone. Among senior e-health supporters, most people state they would like to receive simple medical recommendations on a mobile phone or a computer (84%), need to electronically receive their test results (61%), and reminders of the approaching date of a visit in a health center, or taken medicines (60%). Conclusion. Communication between a patient and a doctor is more and more often shaped by health information that patients find on websites. As Internet users gain experience, they more often and more willingly use interactive e-health services, showing a clear upward trend.
Streszczenie: Wprowadzenie. Telemedycyna i e-zdrowie (e-health) są gwałtownie rozwijającymi się gałęziami medycyny, które pozwalają wykorzystać narzędzia nowoczesnej technologii w opiece zdrowotnej, przekraczając bariery tradycyjnych systemów opieki zdrowotnej. Cele. Cykl publikacji poświęcony jest badaniom nad wykorzystaniem Internetu do celów zdrowotnych i usług typu e-health przez społeczeństwo polskie oraz określeniem ich postaw i potrzeb w tym zakresie, ze szczególnym uwzględnieniem ludzi starszych jako osób najczęściej wymagających opieki w ramach systemu usług zdrowotnych. Metoda. Przeprowadzono randomizowane badania za pomocą wspomaganego komputerowo wywiadu telefonicznego (CATI) w oparciu o specjalnie przygotowany w tym celu kwestionariusz autorski. Badanie objęło ponad 3000 osób w wieku 18 lat i więcej wyselekcjonowane z polskiej populacji w trzech kolejnych falach badań w roku 2005, 2007 i 2012. Wyniki. Liczba osób wykorzystujących Internet do celów zdrowotnych w populacji polskiej systematycznie wzrasta, osiągając 89,7% wszystkich użytkowników Internetu w roku 2012. Poszukiwanie informacji o zdrowiu i chorobie jest zdecydowanie najczęstszą aktywnością podejmowaną online przez użytkowników Internetu do celów zdrowotnych. W Polsce z Internetu korzysta blisko 1/3 osób starszych (60+), a wśród użytkowników Internetu ponad 80% wykorzystuje go do celów zdrowotnych. Czynnikami oddziałującymi pozytywnie na użytkowanie Internetu medycznego przez osoby starsze są: młodszy wiek, wyższe wykształcenie, wspólne zamieszkanie z rodziną i posługiwanie się telefonem komórkowym. Wśród starszych zwolenników usług e-health najwięcej osób wyraża chęć otrzymywania prostych zaleceń lekarskich na telefon komórkowy lub komputer (84%), większość potrzebę otrzymywania wyników przeprowadzonych badań drogą elektroniczną (61%) oraz przypomnienia o planowanych wizytach w ośrodku zdrowia lub branych lekach (60%). Wnioski. Komunikacja pomiędzy pacjentem i lekarzem coraz częściej kształtowana jest poprzez informacje zdrowotne, które pacjent uzyskuje ze stron internetowych. W miarę jak użytkownicy Internetu stają się coraz bardziej doświadczeni, coraz częściej i chętniej korzystają z interaktywnych usług e-zdrowia, wykazując wyraźny trend rosnący.
(Probl Med Rodz 2017;1(52):4–8)
Keywords: Internet for health purposes, e-health, telemedicine, telecare, trend, elderly
Słowa kluczowe: Internet do celów zdrowotnych, e-zdrowie, telemedycyna, teleopieka, trend, osoby starsze